II. Beyazıt Hayatı, II. Beyazıt’ın Padişahlık Dönemi

II. Bayezit

8. Türk padişahı.png
8. Türk padişahı (20 Mayıs 1481-25 Nisan 1512)
Lakabı: Veli
Doğumu: 1447 ya da 1448 Babası: II. Mehmet
Annesi: Gülbahar Hatun Padişah olan çocukları: I. Selim
Ölümü: 26 Mayıs 1512, Havsa yakını, Dimetoka Gömüldüğü yer: Bayezittürbesi, Beyazıt, İstanbul

Sadrazamları:
İshak Paşa (1481-1482)
Davut Paşa (1482-1497)
Hersekzade Ahmet Paşa ( 14971498; 15031506; 1511)
Çandarlı ”İkinci” İbrahim Paşa (14981499)
Mesih Paşa (1499-1501)
Hadım Ali Paşa (1501-1503; 1506-1511)
Koca Mustafa Paşa (1511-1512)

Türk padişahı ( ?1447’ya da 1448-Havsa yakını, Dimetoka‘ 1512). Babası Şehzade Mehmet’in (Fatih Sultan Mehmet), Amasya’da sancak beyliği yaptığı sırada, sanatçılar ve bilim adamları arasında büyüyen Bayezit ||, Akkoyunlu Uzun Hasan’a karşı yapılan Otlukbeli savaşına katıldı (1473). Babasının ölümü üstüne (1481) kardeşi Karaman valisi Şehzade Cem’le giriştiği taht savaşına, yeniçerilerin ve başkentteki devlet adamlarının
desteğiyle kazandı.

Yenişehir’de yenilgiye uğratılan Cem, önce Suriye’ye ardnından Mısır’a kaçıp, sonunda Rodos şövalyeIerine sığındı. Cem’in Napoli’de öldürülmesine (1495) kadar Osmanlı devleti hıristiyan devletlerin kışkırtıcılarıyla parçalanma tehlikesiyle karşı karşıya kaldıysa da, uzun süre içinde Hersek Osmanlı yönetimi altına alındı (1483); Kili ve Akkerman kaleleri ele geçirildi. Ayrıca Tuna ırmağı ve Bosna ötesine Osmanlı akınları sürdürüldü.

II. Bayezit döneminin en önemli siyasal olayı Mısır Memluklarıyla yapılan savaşlardır. Savaş nedeni Memlukların Şehzade Cem’i bir hükümdar gibi karşılamaları, ayrıca, Ramazanoğlu Kasım Bey’i Adana-Tarsus bölgesindeki eski beyliğini yeniden ele geçirmesi için destekIemeleridir. Altı yıl süren bu savaşlarda kesin bir sonuç sağlanamamış, ama yapılan |antlaşmayla Ramazanoğullarının toprakları Osmanlılarda kalmış, Memluklara Çukurova’da üç kasaba verilmiştir. Bu arada, Kili ve Akkerman kalelerinin ele geçirilmesi üstüne Karadeniz’le bağlantısı kesilen Polonya, Boğdan’ı kendine bağlamaya çalışmışsa da, 1497’de Bukovina’ya düzenlenen akınlar sonucunda, 1499’da Polonya bir barış antlaşması imzalamak zorunda kalmıştır. Öte yandan Venedik, Mora, Arnavutluk ve Dalmaçya kıyılarında, Venedikliler Osmanlılarla aralarındaki antlaşmaya aykırı davranışlarda bulununca, Osmanlı Venedik savaşı başlamış, 1499’da İnebahtı (Lepanto) Osmanlıların eline geçmiş, akıncılar, Venedik topraklarını Vicenza’ya kadar yağmalamışlar ve sonunda, 1503’te Venediklilerle barış imzalanmıştır.

Doğudaysa 1503-1512 arasında ciddibir bunalım yaşanmış, İran’ı yönetimi altına alan Şah lsmail’in kışkırtmasıyla, alevilik Anadolu’daki Türkmen aşiretini etkilemeye başlayınca, Bayezit l|, Alevilerin Iran’a gitmelerini yasaklayıp, yakalananları da Rumeli’ye sürdürmüş (1502), 1511’de Teke bölgesinde Şahkulu’nun başlattığı ayaklanmada, Sadrazam Ali Paşa yönetimindeki Osmanlı ordusunun ayaklanmacılar karşısında yenilmesine karşın, hem Ali Paşa, hemde Şahkulu bu savaşta ölünce, Şahkulu’nun taraftarları İran’a geçmişlerdir.

II. Bayezit’ın, yaşlandığı için yönetimi vezirlerine bırakarak kendini ibadete vermesi üstüne, oğulları Ahmet, Selim, Korkut ve Şehinşah arasında başlayan taht çekişmesinde, Trabzon’da bulunan Selim, Kırım Hanı’yla anlaşarak Tuna’dan geçip, kendisine Rumeli’de bir yer verilmesini isteyince, oğluyla savaşmak istemeyen Bayezit, onu Semendere sancakbeyliğine atamış, ama Selim’in babasının bulunduğu Edirne’ye doğru ilerlemeyi sürdürmesi ve yeniçeriierin ayaklanarak Selim yararına gösteri yapmaları üstüne, II .Bayezit, Selim yararına tahttan çekilmiş, oturmak için seçtiği Dimetoka’ya giderken yolda ölmüştür.

Bilgili ve şair bir padişah olan Bayezit, İstanbul’da adına bir külliye, Edirne’de adını taşıyan başka bir külliyeye Amasya’da cami, medrese, mektep, imaret, zaviya ve kütüphane yaptırmış, 124 şiirden oluşan Divanı 1890’da Matbaai Osmaniye’de basılmıştır.